شرایط استجابت دعا

ارتباط انسان با حق تعالی،ازجمله نیازهای اساسی انسان است.نیازی که عاشقانه وپراز رازورمزبوده وازمعرفتی زلال ومنطقی زیبا وقوی برخورداراست.

دعا،رازونیازباخالق هستی ومالک حقیقی عالم وآراستن دل به خلوت محبوب است.

دعا،تنها دست نیازبه سوی بی نیازگشودن نیست؛بلکه دعا،زمزمه محبت،گشودن صفحه دل واعلان وابستگی،دلبستگی وپیوستگی باذات مطلق ومنشأ همه زیبایی ها ودارایی هاست.

اینک بخشی ازگفتارهای رهبر معظم انقلاب اسلامی،حضرت آیت الله خامنه ای در باب شرایط استجابت دعا ودستاوردهای آن تقدیم خاطرتان می گردد.

شرایط استجابت دعا

«چه دعایی باید بکنیم که دنبال آن،اجابت باشد.گاهی انسان چیزی رااز خدا میخواهد وبه حسب ظاهر احساس می کند که این خواسته برآورده نشد.شرط مهم اجابت دعا این است که دعا به معنای حقیقی کلمه وبا شرایط خود انجام بگیرد.

1.بی آلایشی وطراوت دل

اولین شرط دعا این است که با دل باطراوت وبی آلایش درخواست شود؛مثل دل جوان ها، لذا دعای جوانان اقبال واحتمال اجابت رابیش از همه دارد.درواقع این جوانان هستند که اگر قدردل بی آلایش وبا طراوت خودرابدانند،دعای آنهاازهردعایی می تواند به استجابت نزدیکتر باشد.

2.معرفت

یکی دیگرازشرایط دعای مستجاب این است که انسان دعا رابا معرفت انجام دهد؛یعنی بداند که این دعا واین درخواست ازکسی است که فدرت داردهمه آنچه راکه انسان می خواهد،

برای اوانجام دهد؛یعنی به اثر دعا باور داشته باشد.به امام صادق(ع)عرض شدکه:«ندعوا فلا یستجاب لنا» دعا می کنیم اا اثر اجابت را نمی بینیم؛ فرمود: «لانکم تدعون من لا تعرفونه» بی معرفت دعا می کنید.در روایتی درباره ی معرفت در دعا نقل شده است که: « یعلمون انی اقدر علی ان اعطیهم ما یسالونی» به قدرت اجابت پروردگار باور داشته باشند.

3. همت بلند

در دعا همت بلند داشته باشید؛ درخواست های بزرگ بکنید؛ سعادت دنیا و آخرت را بخواهید و نگویید این ها بزرگ است، این ها زیاد است،نه،برای خدای متعال این ها چیزی نیست.عمده این است که شما به معنای حقیقی کلمه و با همین شرایط، طلب کنیدريالخدای متعال این طلب را اجابت خواهد کرد.گاهی انسان نمی داند کاری که انجام گرفت، اجابت دعای او بوده؛ خود انسان غافل است.

40 اجتناب از گناه

یکی دیگر از شرایط دعا، اجتناب از گناه کردن و توبه است.همه دچار گناه و تخلف هستیم.تخلف کوچک و بزرگ دارد.از خدای متعال باید عذرخواهی و استغفار و طلب بخشش و توبه کنیم و به سوی خدا برگردیم.عزم ما باید این باشد که از ما گناه سرنزند.گاهی انسان عزم می کند و تصمیم می گیرد که گناه نکند؛ بعد دچار غفلت و اشتباه می شود و لغزش پیدا می کند؛ باز همین گناه سراغ انسان می آید، بار دیگر باید توبه واستغفار کند؛ منتها استغفار باید جدی و حقیقی باشد.گناه نکردن باید یک قصدواقعی و جدی باشد.درباره ی دعا و استجابت دعا در روایت دارد که:« ولیخرج من مظلم الناس» انسان باید از مظلمه ی مردم خارج شود تا دعایش قبول شود.در روایت دیگر دارد که خدای متعال به حضرت موسی(ع) خطاب فرمود:«یا موسی ادعنی باالقلب النقی واللسان الصادق»با دل پاک و زبان راستگو با خدای متعال حرف بزنند و دعا کنید؛ دعا قطعا مستجاب خواهد شد.

5. حضورقلب و خشوع

یکی دیگر از شرایط استجابت دعا، حضور قلب و خشوع است.معنای دعا اینست که شما با خدا حرف بزنید؛خدا را در مقابل خود احساس کنید و حاضر و ناظر بدانید.اینکه انسان همینطور طبق عادات چیزی بر زبان بیاورد و مطالبه ای را ذکر کند – خدایا ما را بیامرز، خدایا پدر و مادر ما را بیامرز- بدون اینکه در دل خود حقیقتا حالت طلبی را احساس کند، این دعا نیست؛ لقلقه ی لسانه است.«لا یقبل الله عز و جل دعاء قلب لاه»؛ دل غافل و بی توجه و سر به هوا اگر دعا کند، خدای متعال دعایش را قبول نمی کند.دل های آلوده و غرق در تمنیات و شهوات نفسانی – اصلا غافلند- چگونه دعا خواهند کرد؟ چه توقعی است که اگر انسان اینطور دعا کرد، مستجاب شود؟

بعضی ها دعا و عبادت و توبه را می گذارند برای دوران پیری؛این اشتباه بزرگی است.اگر گفته شود توبه کنید، می گویند: حالا وقت داریم اولا معلوم نیست وقت داشته باشیم؛ مرگ، انسان را مطلع نمی کند؛ برای همه ی سنین هم است، اگر فرض کردیم حقیقتا وقت داریم- یعنی بناست به سن پیری برسیم- چنانچه کسی خیال کند که می شود دوران جوانی را با غفلت و غرق شدن در شهوات گذراند، بعد با خیال راحت و به آسانی به سراغ توبه رفت اشتباه بزرگی مرتکب شده است.حالت دعا و انابه چیزی نیست که انسان هروقت اراده کرد، برای او پیش بیاید.گاهی می خواهیم، نمی شود؛ دنبال حال و توجه هستیم، دست نمی دهد؛ «ذالک بما قدمت یداک» انسانی که زمینه ی توجه به خدا و رجوع الی الله را در خودش به وجود نیاورده باشد، اینطور نیست که هر وقت اراده کرد، بتواند در خانه ی خدا برود.شما می بینید بعضی دل های پاک – غالبا جوان ها- خیلی راحت می توانند ارتباط برقرار کنند؛ اما بعضی ها هرچه تلاش می کنند، این ارتباط برقرار نمی شود.کسانی که فرصت دارند می توانند دل خودشان را نرم نگه دارند و قدر بدانند و رابطه ی خود را با خدا حفظ بکنند؛ تا هروقت خواستند در خانه ی خدا بروند، بتوانند.

منبع: گاهنامه ی فرهنگی پیام.شماره سوم