لاهیجان شهرابریشم
لاهیجان یکی از بزرگترین،قدیمی ترین وزیباترین شهرستان های استان گیلان میباشد.این شهربامساحت 3/584 کیلومترمربع ازشمال به دریای خزر،ازغرب به آستانه اشرفیه،ازجنوب به دیلمان،ازجنوب غربی به سیاهکل وازشرق به لنگرودمحدودشده وازنظروسعت سومین وازنظرجمعیت،دومین شهربزگ استان گیلان محسوب میشود. 2/88 درصدمردم آن باسوادواولین شهرباسواد استان ویازدهمین شهرباسوادکشوربه شمارمی آید.ارتفاع این شهرازسایرشهرهای شمالی بیشتراست.حدود20 مترازسطح دریا و2مترازسطح اقیانوس هابلندتربوده وبه علت بازبودن فضای اطراف آن وهمچنین اراضی مرتفع،نسبت به سایرنقاط گیلان ازآب هوای سالم ترومطبوع تربرخورداراست . این منطقه که پای درکناره های نرم ومرطوب دریای خزر،سرکوه های برافراشته البرز داردوبلندای آن دربرخی قسمت هابه بیش از3000 مترمی رسدشاهدتلاش وسخت کوشی مردمانی خون گرم وصمیمی است.لاهیجان به واسطه ویژگیهای طبیعی وفرهنگی خاص خودمدنظرعده ای ازمردم ایران بوده،بطوری که آن راعروس شهرهای ایران نامیدند.
منطقه لاهیجان که بخش وسیعی ازاستان سرسبزگیلان رادربرمیگیردمناظروچشم اندازهای زیبایی ازجلگه وکوههای پوشیده ازجنگل رابه نمایش گذاشته بطوریکه جنوب وشرق این شهرراکوههای سرسبزوشمال شرقی وغربی آن رادشتهای سرسبز وحاصلخیز واکثرتپه های اطرافش رابوته های زیبای چای احاطه کرده اند.آب وهوای لاهیجان معتدل خزری است .
پیشینه تاریخی
باتوجه به مدارک به دست آمده پیشینه تاریخی این شهرمربوط به دوران هخامنشیان است اگرچه کوشش شده بناشهررابه«لاهیج بن سام بن نوح»نسبت دهندولی کمترموردپذیرش میباشد.چون نژادسامی هیچ گاه به این منطقه دست نیافته است.امامورخان دوران اسلامی لاهیجان را«دارالامان»نامیدند.زیرااین شهرهمان دارالعلم بوده که دین دین مقدس اسلام رابه سراسرگیلان گسترش داده است.درزمان خلفای اموی وعباسی که امامان ماهیچ گونه امنیت جانی نداشتند،جهت ترویج دین اسلام وهمچنین حفظ جان خودبه نواحی شمال به ویژه گیلان که به راحتی قابل نفوذنبوده،پناه می جستند که دراین میان لاهیجان به عنوان یکی ازمهمترین این نواحی به شمار می رفته وحتی قبل ازرشت مرکزایالت گیلان بوده است.
درخصوص وجه تسمیه نامگذاری این شهر یک نظر این است که لاهیجان مرکب از لاه+ی نسبت +جان است که لاه به معنای لاس،پارچه ابریشمی سرخ رنگ،میباشدوجان پسوندمکان است.درنتیجه لاهیجان به معنای شهرابریشم یامکان ابریشم است.
زبان
زبان ساکنان لاهیجان،گیلکی است ولی باگیلکی رشت وفومن اختلاف زیادی داردوتنوع زیادی درگویش های محلی آن مشاهده میشود.
بناهای تاریخی وجاذبه های گردشگری
استخرلاهیجان
درمجاورت کوه سرسبزوزیبای شاه نشین(شیطان کوه)استخری باوسعت 17هزار هکتارداردکه درسابق به آن دربسته می گفتند،که مخزنی جهت آبیاری مزارع برنج بوده وازآبهای جاری کوهها تامین می شود.
مسجدجامع
درمحله قدیمی میدان ودرکنارحمام گلشن وبقعه چهارپادشاهان،مسجدی به نام مسجدجامع قرار دارد. این مسجدبنابراقوالی ازقدیمیترین مساجدشهراست ودرقرن چهارم درمکان آتشکده احداث گردیدوبه دستورسلطان محمدکیادرسال 893 ه.ق ساخته شد.
حمام گلشن
یکی ازقدیمیترین وزیباترین حمام های گیلان به شمار می رود.ستون های سنگی وطاق های جناقی وگرمخانه ی آن حکایت ازقدمت تاریخی این حمام به دوره فتحعلی شاه قاجاردارد.
بقعه چهارپادشاهان
این بقعه نیزدرمحله ی میدان وفاصله چندمتری مسجدجامع شهروحمام گلشن قرارداردومرقد «سیدخرم کیا»بوده است.
بقعه شیخ زاهدگیلانی
این بقعه مربوط به سده ی هشتم هجری قمری ودرقریه «شیخانور»یا«شیخانه بر»درسه کیلومتری شرق لاهیجان دردامنه کوه ودرمیان مزارع سرسبز چای واقع شده ومدفن«شیخ زاهدتاج الدین ابراهیم گیلانی»ازمعارف ودراویش بزرگ وازاساتید«شیخ صفی الدین اردبیلی»می باشد.این مکان درفهرست آثارملی ایران به ثبت رسیده است.
ازدیگربناهای تاریخی این شهرمی توان به مسجداکبریه،سبزه میدان،مقبره کاشف السلطنه،مصلی لاهیجان عمارت وباغ امین الدیوان دردهکده سوستان،باغ منظریه درکوه بیجارلاهیجان،بندچمنک، دردهکده چمندان،قلعه دیزبن ،تی تی کاروانسرا،اشاره کرد.
مشاهیروبزرگان لاهیجان
شیخ زاهدگیلانی:شیخ زاهد به نام سلطان المحققین،مرشدالاقطاب فی الارضین،درسال 615 ه .ق درسیارودگیلان به دنیاآمد.وی ازصوفیان بزرگ ایران بود وشیخ صفی الدین اردبیلی بنیانگذارسلسله صفوی مدت 25 سال نزد ایشان شاگردی نمود.شیخ زاهددرسال 700 ه.ق بعداز85 سال زندگی دار فانی راوداع گفت.
اردشیرمحصص:کاریکاتوریست - حزین لاهیجی:شاعرومورخ معروف – یوحنادیلمی ازحواریون حضرت عیسی و.....ازدیگر بزرگان این شهرمی باشند.
لاهیجان درعرصه دفاع مقدس نیزحضورپر رنگی داشته،بطوری که درراه اسلام وسرافرازی انقلاب اسلامی 635 شهید،188آزاده وبیش از600 جانبازراتقدیم نموده است.
منابع:کتاب گیلان ازابراهیم اصلاح عربانی
کتاب پیشینه تاریخی،ازمحمدعلی قربانی
نشریه نما
